Investing.com — Başbakan Mark Carney’nin ilk federal bütçesi, Kanada’nın mali stratejisinde temel bir değişimi işaret ediyor. Hükümet, konut, savunma ve verimlilik alanlarında uzun vadeli yatırımlar için kaynak yaratmak amacıyla devlet harcamalarından milyarlarca dolar kesinti yapıyor.
Salı günü Ottawa’da sunulan 2025 planı, hükümetin uzun ömürlü varlıklar için özel olarak borçlanmasına olanak tanıyan yeni bir Sermaye Bütçeleme Çerçevesi etrafında şekilleniyor. Bu plan, günlük operasyonların 2028-29 yılına kadar dengelenmesini taahhüt ediyor.
**Açıklar Düşmeden Önce Yükseliyor**
2025 Bütçesi, altyapı ve sanayi harcamalarının öne çekilmesiyle 2025-26 döneminde 78,3 milyar Kanada doları ve 2026-27 döneminde 65,4 milyar Kanada doları açık öngörüyor. Bu rakamlar geçen yılki tahminlerden daha yüksek.
Önceki yılın açığı, beklenenden yüksek gelirler sayesinde 36,3 milyar Kanada dolarına revize edildi.
Plan kapsamında, Kanada’nın açığı bu yıl GSYİH’nin yüzde 2,5’ini oluşturuyor ve 2029-30 yılına kadar yüzde 1,5’e düşmesi öngörülüyor. Hükümet temel mali çapalarını koruyor: 2028-29 yılına kadar işletme harcamalarını gelirlerle dengelemek ve federal borç oranını düşüş eğiliminde tutmak.
**’Daha Fazla Yatırım İçin Daha Az Harcama’**
Bütçenin merkezinde, beş yıl içinde 60 milyar Kanada doları tasarruf hedefleyen Kapsamlı Harcama İncelemesi yer alıyor. Yıllık tasarrufların 2028-29 yılına kadar 13 milyar Kanada dolarına ulaşması bekleniyor.
İşgücü azaltımı, otomasyon ve arka ofis fonksiyonlarının konsolidasyonu yoluyla elde edilen bu kesintiler, aynı dönemde 32,5 milyar Kanada doları tutarında yeni sermaye harcamasını finanse etmeyi amaçlıyor.
Carney hükümeti, mali politikayı işletme açıkları (ortadan kaldırmayı hedeflediği) ve sermaye borçlanması (gelecekteki büyüme için yatırım olarak gördüğü) arasında ayrım yapacak şekilde yeniden şekillendiriyor.
Toplam sermaye harcamalarının 2024-25’teki 32 milyar Kanada dolarından 2029-30’a kadar neredeyse iki katına çıkarak 60 milyar Kanada dolarına ulaşması bekleniyor.
**Para Nereye Gidiyor**
Bütçeye göre:
-
Savunma: Silahlı kuvvetleri ve yerli savunma sanayisini yeniden inşa etmek için beş yıl içinde 81,8 milyar Kanada doları. Bu miktar, yeni Savunma Sanayi Stratejisi için 6,6 milyar Kanada dolarını da içeriyor.
-
Altyapı ve konut: İnşaatı hızlandırmak ve ticaret koridorlarını iyileştirmek için Toplulukları Güçlü Yapma Fonu ve Kanada Evleri İnşa Girişimi aracılığıyla önemli finansman.
-
Verimlilik ve inovasyon: İşletme yatırımları için yeni bir Verimlilik Süper İndirimi ve temiz teknoloji, yapay zeka ve kritik mineraller projelerine destek.
-
Vergi indirimi: Orta sınıf vergi oranı 1 Temmuz 2025’ten itibaren yüzde 15’ten yüzde 14’e düşecek ve beş yıl içinde yaklaşık 27 milyar Kanada doları vergi indirimi sağlayacak.
**Ekonomistler Bunu ’Sabır Bütçesi’ Olarak Adlandırıyor**
CIBC ekonomistleri Avery Shenfeld, Ali Jaffery ve Katherine Judge, planı ticaretle ilgili zayıflığı dengelemek için uzun vadeli bir çaba olarak tanımladı.
Ekonomistler şöyle diyor: “İhracat ve ilgili sermaye harcamaları tarife kaynaklı zorluklarla karşı karşıya kalırken, bugünkü federal bütçe başka alanlarda ekonomik ivme yaratmayı amaçlıyordu. Kanadalılar, büyüme kaynağı olarak büyük ölçekli projelerin doğasında var olan gecikmeler nedeniyle sabırlı olmalı.”
Üçlü, bu yılki 78 milyar dolarlık açığın önceki tahminlerin çok üzerinde olmasına rağmen, “ekonomik zayıflığın yaşandığı geçmiş dönemlerle uyumsuz olmadığını” ve aktüeryal dengelemeler sayesinde Ottawa’nın finansman ihtiyaçlarının yönetilebilir kaldığını belirtti.
**İş Dünyasının Tepkisi: Destekleyici, Ancak Uygulama Talep Ediyor**
Kanada Ticaret Odası, verimlilik ve endüstriyel rekabet gücüne odaklanmayı büyük ölçüde destekledi ancak başarının uygulamaya bağlı olacağı konusunda uyardı.
Stratejik politika ve tedarik zincirleri başkan yardımcısı Pascal Chan şunları söyledi: “Gerçek ilerleme, sistemik engelleri aşmaya ve evleri hızlı ve uygun fiyatlı bir şekilde inşa edebileceğimiz elverişli bir ortam yaratmaya bağlı olacak.”
İmalat ve değer zincirleri kıdemli direktörü Alex Greco, bütçeyi “verimlilik, inovasyon ve yatırıma odaklanarak – daha güçlü bir imalat ekonomisinin temel direkleri – doğru sinyal” olarak nitelendirdi.
Greco şunları ekledi: “Şimdi en önemli olan şey uygulamadır.”
**Sonuç**
Carney’nin deneyi başarılı olursa, Kanada daha yalın bir hükümet ve daha güçlü bir sanayi tabanıyla ortaya çıkabilir. Başarısız olursa, eleştirmenler bunun sadece Kanadalıların sabrının ne kadar sürebileceğini kanıtlayabileceği konusunda uyarıyor.
Bu makale yapay zekanın desteğiyle oluşturulmuş, çevrilmiş ve bir editör tarafından incelenmiştir. Daha fazla bilgi için Şart ve Koşullar bölümümüze bakın.
